Home

Hoe de financiële wereld ons het leven heel moeilijk maakt

Het nieuwe rapport van de VN Conferentie over Handel en Ontwikkeling biedt stof tot nadenken. Dat de crisis niet voorbij is, kreeg nogal wat aandacht. Veel minder aandacht is er voor waar het fundamenteel fout loopt. Dat is niet zo verstandig want net dat kan ons dichterbij oplossingen brengen.

Zo is er de vaststelling dat speculatie op zowat alle markten de bovenhand heeft op de echte economie. Maar als prijzen de speelbal zijn van heel grillige speculatiegolven wordt het moeilijk om economisch actief te zijn. Hoe kun je bijvoorbeeld ondernemen op middellang of lange termijn als je zelfs bij benadering geen benul meer hebt van wat grondstoffen of energie je gaan kosten.

Unctad vernoemt uitdrukkelijk de excessieve financiëlisering van de grondstoffenmarkten. De financiële speculatie loopt er zo fel de spuitgaten uit dat de markten hun ‘werk' niet meer kunnen doen, namelijk ons vertellen hoe de vraag naar en het aanbod van bv. olie, of granen, zich echt verhouden tot elkaar. Erger nog, de speculanten wegen zo zwaar dat ze prijsluchtbellen creëren. Kijk maar hoe in de jongste twee jaar de prijzen van olie of granen eerst fenomenaal stijgen, dan compleet in elkaar klappen, om vervolgens weer sterk de hoogte in te gaan. Zo'n roetsjbaan is ontzettend lastig voor de normale handel. En het vernietigt de veelgeroemde marktefficiëntie.

Zeker als het om voedsel gaat, heeft dit heel kwalijke gevolgen. De voedselcrisis lijkt wat voorbij. Maar de wereldwijde graanvoorraden bv. ogen niet echt indrukwekkend. Als er links of rechts een tegenvallende oogst is en de speculanten gaan weer tekeer, kunnen de prijzen al snel weer ontploffen... en kunnen vele honderden miljoenen mensen zich het hoofd pijnigen over hoe ze aan voldoende eten zullen kunnen geraken, want voor hen is het niet langer te betalen.

Eén mogelijke remedie? Opnieuw voldoende voedselvoorraden aanleggen om tijdelijke tekorten op te vangen en om al te sterke prijsschommelingen te voorkomen. Tiens, is dat niet wat vele verstandige samenlevingen altijd al probeerden te doen, greep hebben op hun economie zodat ze beter kunnen leven? (DB)

Klik voor Overview Trade and Development Report 2009

Klik voor Chapter II The financialization of commodity markets

Over ongelijkheid, mondiale sociale rechtvaardigheid en hoe die te bereiken, bezoek de nieuwe website Global Social Justice

Regio's: 

Lees ook

VOORDEELAANBOD - 15 i.p.v. 27 EURO - Het mondiale uitzendkantoor. Waardig werk in tijden van globalisering en crisis - boek+dvd

Fruitplukster, fabrieksarbeider, gezondheidswerker, websitebouwster of postbode, we moeten (bijna) allemaal werken om te leven, niet evident. De globalisering van de economie maakte vele landen rijker, tegelijk groeide de inkomensongelijkheid in de meeste landen. Bedrijven jagen op de goedkoopste en minst beschermde arbeid. Mee door internet besteden ze als nooit tevoren het werk uit in hun mondiale uitzendkantoor. Zo zakt bijna overal het aandeel van de lonen in de welvaart. Dat kan beter? In sommige landen verbetert de positie van werknemers. En de aanpak van milieuproblemen is overal één grote schreeuw om werk. We moeten een economie bouwen die én sociaal is én ecologisch én democratisch.