Home

Een goede VRT is best voor iedereen

Een samenleving die de kans grijpt om met een publieke omroep tv, radio en andere mediacreatie – ook film bijvoorbeeld - te stimuleren, het is een schitterende zet. Dat zij aan haar VRT de ambities kan toevertrouwen om alle burgers een rijk, breed en betrouwbaar palet van nieuws, duiding, cultuur en ja, ook sport, amusement en educatie te verschaffen, is een droom die uitkomt. Wanneer VRT al decennia bewijst die opdracht met vooral veel lust ter harte te nemen, en daarvoor het respect en vertrouwen geniet van heel velen, is dat een groot goed. Het zijn veel plussen. En meer plussen zijn mogelijk.

Altijd blijft het opletten dat
zelfverzekerdheid niet verglijdt tot arrogantie

Niet dat er geen minnen zijn. De omroep omarmt traag het internet, laat zich soms de belangen van producenten en telecomspelers opdringen, ontwikkelt een niet altijd zo gelukkige relatie met nieuwe technologie, raakt wat verstrikt in de belofte om uit het digitale vaarwater van privémediabedrijven te blijven, loopt te weinig voorop in het opsporen van en informeren over wat belangrijk is of wordt, presteert voor delen van haar opdracht niet goed genoeg en is wel eens ongevoelig voor wat leeft aan bekommernissen in samenleving, politiek of andere media. Altijd blijft het opletten dat zelfverzekerdheid niet verglijdt tot arrogantie die elke kritiek als verdacht wegwuift.

Veel meer plussen mogelijk

De VRT balans blijft echter ruim positief. Hoe kan Vlaanderen dit grote mediagoed best bewaken en een toekomst verzekeren in een snel wijzigende mediaomgeving? Het is een cruciaal vraagstuk voor elke democratie. Daarom, geen waslijst van problemen of paniekzaaierij maar een snelle verkenning van beloftevolle kansen voor onze publieke omroep, voor meer plussen dus.

Allereerst het hete hangijzer van de middelen. Nu komen die uit wat we samenleggen als gemeenschap, ook wel belastingen genoemd, aangevuld met sponsoring en advertenties. Zelfs als de regering deze inkomstenbronnen niet langer laat groeien of zelfs laat verminderen, is dit allesbehalve einde verhaal voor VRT. We gaan ervan uit dat Vlaanderen zijn publieke omroep naar waarde schat, dat er duidelijke afspraken komen over hoeveel middelen en op welke voorwaarden, en dat die worden nageleefd. Want zowat het slechtste wat een samenleving kan overkomen, is een onbetrouwbare overheid.

En waar zitten er dan kansen? Wel, de VRT kan innovatieve verdienmodellen in gang trekken die zorgen voor aanvullende inkomsten. Natuurlijk moet er daarover overleg zijn met o.a. de opdrachtgever – de overheid – om zeker te zijn dat het om extra inkomsten gaat die elders niet weggesneden zullen worden.

Vlaamse mediabiotoop

Online moet VRT breken met een terughoudendheid die privémedia op korte termijn misschien wat gewin oplevert maar in een snel wisselend medialandschap uiteindelijk iedereen zal doen verliezen, een voor alle partijen slechte vorm van pax media dus. Veel beter is het dat VRT online voluit initiatief kan ontplooien en echt innoveren, dat er eindelijk een platform komt dat talloze wegen exploreert om te verbreden, om te verdiepen, om te experimenteren en om tal van partnerships uit te rollen, onder andere met privéspelers, maar vooral met actoren uit de wereld van cultuur, uit de samenleving, met het onderwijs, met… noem maar op.

Tegelijk kan de publieke omroep veel meer dan nu samenwerken met de privémediasector. Niemand mag beweren dat dit makkelijk is want er speelt natuurlijk concurrentie voor marktmacht. Toch is op een aantal terreinen samenwerking denkbaar die alle partijen werkelijk voordeel oplevert… en met het onschatbare gezamenlijke voordeel dat dit onze lokale mediabiotoop sterk genoeg maakt om het al te commercieel gedreven mediageweld van media- en techno giganten als Google, Facebook, Apple en andere te weerstaan.

Van Canvas en big data geweld

Over Canvas valt hier moeilijk te zwijgen. In geen geval mag dit kanaal weggegooid worden. Integendeel, want het biedt prima kansen om de VRT opdracht beter in te vullen. Canvas zou zich elke dag moeten onderscheiden met gedifferentieerde en brede informatie; met voorop de creatie van een vaste afspraak zowel voor een publiek dat de zender zo lang trouw was als om nieuwe kijkers te overtuigen.

Dit vormt het fundament om een kwalitatieve programmatie uit te werken die gezien wil worden en om online uit te waaieren over internet en in tal van samenwerkingen. Het is een platform dat zelfs heel andere tv mogelijk maakt, met veel meer en volwaardige inbreng vanuit de samenleving, een publieke omroep die zichzelf heruitvindt en meer dan ooit onze democratie vooruithelpt.

Nog andere dringende opdrachten liggen te wachten in een wereld waar we zonder tegenzetten enorm veel economische en maatschappelijke waarde in handen spelen van de al genoemde mondiale giganten. Een sterke VRT kan mee de Vlamingen wapenen tegen hun big datageweld. Dat is niet alleen maatschappelijk hoogst verantwoord en belangrijk, het is zelfs ronduit een plicht vanwege de Vlaamse en andere overheden ten aanzien van hun burgers.

Sterk in democratie

Als we zoveel verwachten van onze VRT, er navenant in investeren, dan moet er ook gezocht naar de meest geschikte manier om onafhankelijk, kritisch en opbouwend te evalueren hoe de VRT haar zo belangrijke taken invult en vervult. Niet om ongezond te politiseren, wel om er onze algemeen gedragen omroep van te maken die de verwachtingen van de samenleving steeds beter weet in te vullen.

In tijden die ons bijna elke dag herinneren aan het grote belang van een open, pluralistische democratie die de rechten van haar burgers weet te vervullen en te beschermen, is er nog een laatste argument dat niet licht mag worden weggewuifd. Vergelijkend onderzoek wijst uit dat burgers in samenlevingen met een sterke publieke omroep beter geïnformeerd zijn. Ze voeden dus mee het publieke debat, stellen burgers in staat actief en met kennis van zaken te participeren en maken zo de democratie waarachtig.

Thuis

Licht verbazingwekkend toch, zoveel redenen en mogelijkheden om onze VRT te koesteren, en om tegelijk een heel gediversifieerd en krachtig medialandschap te bevorderen, waarin zowel overheidsinitiatief, privébedrijven als de samenleving zich thuis voelen. En dit is dan nog maar het begin van de oefening.

Dirk Barrez

Doordachte reacties zijn welkom op het emailadres infoATpala.be

De auteur is voormalig VRT-journalist, schrijver van o.a. Van eiland tot wereld. Appel voor een menselijke samenleving en hoofdredacteur van Pala.be, nieuwssite en nieuwsbrief over onze globaliserende wereld

Tot het einde gelezen? En het artikel gewaardeerd? Dan kan Pala misschien op uw steun rekenen. We verwelkomen u graag als steungever - klik hier
Dit artikel verscheen ook op Knack.be

Verwante artikels van dezelfde auteur

Van wie zijn de media? De media zijn van ons

Media brengen slecht nieuws

Een democratische samenleving koestert betrouwbare media

Keizer Facebook. Sociale netwerken helemaal niet sociaal - een analyse

Lezersreacties

Goede vrienden,

Toch even, samen met de vreugde om uw bestaan, een korte kanttekening bij de geestdrift voor de publieke radio en televisie.

Een garantie voor onvervormde berichtgeving zijn ze niet. Dat leert ons het verleden. Achtergehouden en vertekende informatie heeft haar momenten (gehad?) en haar mogelijkheden bewezen.

In hoofdzaak mogen we hier blij zijn. 

Vriendelijke groet,
Marc Cels

__________________________________________________

Dag Dirk,

Ik koester de openbare omroep ook hoor.
Maar ook ik vind dat ze daar meer open moeten staan voor (terechte) kritiek.

Bijvoorbeeld over de manier waarop ze met politici en politieke boodschappen omgaan.
En over de manier waarop ze sommige populisten al te vaak monologen laten houden die zonder veel kritiek passeren.

Journalisten, zeker die van de VRT, moeten ook meer afstand houden van politici.
En niet aan carrièreplanning doen - zoals sommigen wel eens doen.

Dat kan beter!

Hartelijke groet

Denis

__________________________________________________

Beste,

Ik heb vroeger nog als presentatrice op  (destijds) radio 3 gewerkt en heb toen ook al als roeper in de woestijn een idee voor een ‘waardevolle besparing’ gelanceerd. Er zijn namelijk ook soms goede besparingen. Versoberen en verminderen, een zelfgekozen en waardevolle eenvoud kan zelfs vruchtbaar zijn en is de enige adequate reactie op de ecologische noodkreet.

Ik stelde toen voor de culturele zender 2-talig te maken, te fusioneren met Radio 3, aankondigen in het Frans en afkondigen in het Nederlands, en het culturele aanbod heel bewust tweetalig te verspreiden. We houden toch van een 2- (3)talig België of niet ? ‘t Is het één of het ander, dacht ik toen. Dat onze kinderen van jongs af aan Frans horen en onze vrienden de Walen, Nederlands... wat een rijkdom.

Natuurlijk , dan waren mensen hun job kwijt maar er is zoveel ander zinvol werk! Alleen is daar geen erkenning en geld voor: bv. in de bejaardenzorg... Of willen wij allemaal vervroegd met pampers rondlopen omdat de verzorgenden geen tijd meer hebben om ons op toilet te zetten?

Ik snak naar wijsheid en een coherent discours.
Ik ben niet tegen besparingen maar wel tegen de motivatie en keuze die daaraan momenteel ten grondslag liggen en die zichtbaar worden in wat de overheid wel financiert.

Met vriendelijke groeten,
Anne Ardui

__________________________________________________

Canvas pikt blijkbaar, zonder veel haast, uw voorstel op om met een vaste afspraak te beginnen.

De vorige maal dat men Terzake en Canvas bijna om zeep hielp, lukte het de verbolgen kijkers om in één week de VRT-top van gedachten te laten veranderen. Nu duurt het jammer genoeg maanden.

Hopelijk komt VRT ooit toe aan de andere Pala suggesties.

JM (persoon bekend bij redactie) 

Landen: 
Thema: 

Lees ook

De waarheid waar wij voor staan

Digitale informatiezondvloed, ‘alternatieve feiten’ en post-truth, de uitdagingen voor media en journalistiek zijn nog groter dan ze altijd al waren. Maar onafhankelijke nieuwsmedia en professionele journalisten blijven onmisbaar cement voor een democratie. Pol Deltour geeft lessen voor journalisten die ook alle burgers kunnen interesseren.