Home

73 Waarover zouden verkiezingen zoal kunnen gaan? Misschien over welvaart, werk en hoe de crisis overstijgen

We beleven de grootste crisis in tachtig jaar en - ook al gaan de beloftes van politici nu overal snel in stijgende lijn - onze regeringen en overheden, in Vlaanderen, in België, in Europa én op het mondiale vlak, ze staan er vooral bij en kijken ernaar. Nu we straks kiezen wie in Vlaanderen en Europa best gewapend is om het algemeen belang te waarborgen, gaat het debat nog altijd veel te weinig concreet én diepgaand over hoe we morgen welvarende samenlevingen kunnen bouwen. Trouwens, ineens bloeien al die politieke beloften, maar kan iemand uitleggen waarom de politieke wereld tot nu toe heeft gewacht? Waarom ze niet al maanden, jaren en zelfs decennia geleden in gang is geschoten?

De geschiedenis waarschuwt nochtans hevig. De eerste globalisering van onze economie vanaf midden negentiende eeuw kreeg een zware schok met de Eerste Wereldoorlog begin vorige eeuw en ging ten onder in de financieel-economische crisis van de jaren dertig, gevolgd door het verdwijnen van bijna alle democratieën en het bloedbad van de Tweede Wereldoorlog.

Wie vandaag niet wil zien dat onze huishouding net als toen meer dan stevig uit de haak is en we in een diepe crisis van dat economische systeem zijn beland, negeert de feiten. Wereldwijd minstens vijftig miljoen werklozen erbij tegen eind dit jaar, op alle continenten een steeds kleiner deel van de welvaartstaart voor wie van zijn of haar werk moet leven, en de helft van alle werkende mensen die minder verdienen dan anderhalve euro per dag: dit is een gevaarlijke cocktail die samenlevingen en democratieën ernstig bedreigt en zelfs kan doen kapseizen. Politici die geen topprioriteit maken van een economie die welvaart creëert én verdeelt, zijn ziende blind en onverantwoordelijk.

________________

We beleven een unieke periode waarin onze oude vertrouwde wereld aan scherven gaat. Daarover moet het debat gaan, en vooral over welke wegen we nu uit moeten om ook in 2050 goed te leven.

________________

Deze crisis is nog erger. Van klimaatverandering tot overbevissing doorboren we met onze huidige economie ditmaal ook de ecologische pijngrenzen van onze aarde. Ons ruimteschip aarde, ons huis, staat in brand. Of we het graag hebben of niet, het meest waarschijnlijke scenario voor onze wereld is dat van een sociaalecologische ineenstorting over minder dan vijftig jaar. Dan stuikt onze welvaartsproductie in elkaar en vallen onze samenlevingen uiteen. Voor al wie dit ongeloofwaardig of onmogelijk acht, alle verdwenen beschavingen dachten wellicht ook dat hun beschaving niet ten onder kon gaan, bijna tot vlak voor hun ondergang. Zo verging het de bewoners van Paaseiland, zo verging het ook de Maya beschaving. Let wel, een scenario, hoe waarschijnlijk ook, is geen voorspelling. Niemand verplicht ons die koers te blijven aanhouden. We zijn volledig vrij om het stuur te keren, weg van de sociaalecologische catastrofe.

Voor wie het nog niet snapt, we beleven een unieke en ongelooflijk spannende periode waarin onze oude vertrouwde wereld aan scherven gaat. Daarover moet het debat gaan, en vooral over welke wegen we nu uit moeten om ook in 2050 goed te leven, in dit land, in Europa, in heel de wereld.

Het zal sommigen misschien verbazen, maar eigenlijk weten we in grote mate wat politici kunnen en moeten doen.

Allereerst, opnieuw greep krijgen op een losgeslagen geldwezen: geen vrijgeleide meer om met onze voeten te spelen en komaf maken met het taboe dat rust op overheidsbanken en coöperatieve banken. Alleen zo kan geld opnieuw een stevige hefboom zijn voor een bloeiende economie. En anders dan vandaag moet onze welvaartsmachine ecologisch duurzaam zijn. Kan dat wel, kunnen we én het milieu respecteren én welvaart scheppen voor iedereen, kunnen we m.a.w. tegelijk ecologisch en sociaal zijn? Laten we de noodzaak van een ecologisch duurzame economie koppelen aan de roep naar werk en inkomen. Dan mag de wereld wel ingewikkeld zijn, soms is de oplossing van een dilemma niet eens zo moeilijk. Want die ombouw van onze huidige economie naar ecologische duurzaamheid is één grote schreeuw om werk. Er zijn vele handen nodig om de hele wereld rond ons al vernietigde natuurlijke kapitaal te herstellen, evenzo voor een milieuvriendelijke voedseleconomie die alle mensen voldoende en gezond eten verschaft. Leefbare steden uitbouwen en renoveren, energiezuinige woningbouw, heel onze transporteconomie herdenken en hertimmeren, meer welvaart produceren met minder energie, de economie dematerialiseren, voor al die ambities moeten er dringend meer hersens en handen aan het werk.

En laten we werk opnieuw in eer herstellen, vooreerst dat wie werkt daarvan moet kunnen leven en dat werk geen koopwaar is. Laat het opnieuw en overal een vanzelfsprekendheid zijn dat werknemers zich verenigen om hun rechten af te dwingen en te verdedigen. Zorg dat er een mondialisering komt van het recht op sociale zekerheid. In plaats van de rugzak van sociale zekerheid van Europese werknemers lichter te willen maken, moet die rugzak eindelijk meer gevuld geraken voor alle werknemers. En we moeten het belang herontdekken van volledige werkgelegenheid - zinvol en voldoende betaald werk voor al wie wil werken - en van economische democratie die werknemers meer zeggingschap garandeert.

Als we daarenboven weten dat het best om leven is in samenlevingen die voldoende middelen samenleggen om te investeren in goede gezondheidszorg, betaalbaar onderwijs, sociale zekerheid, energievoorziening, economische ontwikkeling, ecologische duurzaamheid, verdedig dan met hand en tand het principe van progressieve belastingen - omdat de sterkste schouders inderdaad de zwaarste inspanningen horen te leveren, zoveel te meer omdat net zij doorgaans nog de meeste vruchten plukken van onze collectieve inspanningen voor onder andere onderwijs, cultuur en tal van infrastructuur.

Het is hoog tijd om de neoliberale consensus van de voorbije decennia in de lappenmand van de geschiedenis te gooien en te vervangen door een nieuwe sociaalecologische consensus. Die nieuwe kijk moet uitdrukkelijk erkennen dat welvaart moet worden voortgebracht binnen de grenzen van wat de planeet toestaat, dat een eerlijke verdeling van die welvaart absolute voorrang vereist en dat overheden het recht hebben om het geldwezen en de economie te sturen in dienst van mens en samenleving.

Dirk Barrez / John Vandaele, 4 juni 2009

Lees meer in HET MONDIALE UITZENDKANTOOR

Wie meer wil lezen over hoe zowel na de eerste als nu na de tweede globalisering de wereldeconomie in een heel diepe crisis sukkelt - en vooral over hoe in vele landen en ook mondiaal deze crisis kan worden gekeerd - kan terecht in het nieuwe boek dat beide auteurs samen schreven: Het mondiale uitzendkantoor. Waardig werk in tijden van globalisering en crisis, EPO, 2009, 307 p., 20 euro

om het boek te bestellen klik hier of op de advertentie rechts bovenaan

bij het boek hoort ook de dvd met dezelfde naam - klik voor info en bestellen

klik hier om boek + dvd te bestellen

Lees meer in VAN EILAND TOT WERELD

Een nog krachtiger pleidooi voor een sociaalecologische én door en door democratische economie schreef Dirk Barrez in het eind vorig jaar verschenen boek Van eiland tot wereld. Appèl voor een menselijke samenleving. Dat is een programma voor een economie die eindelijk van ons is, die de aarde geen geweld aandoet en waarvan de welvaart eerlijk verdeeld raakt, met mondiale sociale zekerheid en een aardegebruiksrecht voor iedereen.

Klik voor info en bestellen / klik hier voor de prelude, de inleiding, de covertekst en de inhoudstafel van dit boek

Voordeelaanbod Het mondiale uitzendkantoor + Van eiland tot wereld voor 34 euro i.p.v. 39 euro klik hier voor info en bestellen

 

U KAN REAGEREN OP DEZE OPINIE

met een mail naar info@pala.be

U kan ook reageren op de website van Indymedia waar deze opinie werd opgenomen - klik hier

U kan ook reageren op de website van De Standaard waar deze opinie werd opgenomen - klik hier

 

 

Landen: 
Regio's: 
Thema: 

Lees ook

11 POLITIEKE DWAASHEDEN

cover 11 POLITIEKE DWAASHEDEN. 50 jaar schuldig verzuim van onze politici

AANBOD SLECHTS € 8 en GRATIS VERZENDING


“Schokkend is dat, jullie politici wisten al sinds 1972 en zelfs vroeger dat het met de aarde de verkeerde kant uitging.”

Al 50 jaar stapelen onze politici de dwaasheden op elkaar. Hun falen is nu zo ernstig dat de politiek een gevaar vormt voor samenleving, economie en planeet.
Dit nieuwe boek 11 POLITIEKE DWAASHEDEN. 50 jaar schuldig verzuim van onze politici maakt overduidelijk: onze politici kunnen het niet alleen.

8,00 €